Su Ürünleri Kanunu

SU ÜRÜNLERİ KANUNU (1)
 Kanun Numarası : 1380
 Kabul Tarihi : 2/3/1971
 Yayımlandğı R. Gazete : Tarih :4/4/1971 Sayı :1379
 Yayımlandığı Düstur :Tertip :5 Cilt : 10 Sayfa : 2056
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri çin bakınız
“Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Küliyatı”
Cilt : 2 Sayfa :107
BÖLÜM – I
Genel Hükümler
Şümul:
Made 1 – (Değişik: 15/5/1986 – 328/1 md.)
Bu Kanun su ürünlerinin korunması, istihsali ve kontroluna dair hususları ihtiva eder.
Tarifler:
Made 2 – Bu Kanunda geçen terimlerin tarifleri aşağıdadır:
 Su ürünleri: Denizlerde ve içsularda bulunan bitkiler ile hayvanlar ve bunların yumurtalarıdır.
 (Kara Avcılğı Kanunu şümulüne giren hayvanlar hariç)
 Su ürünleri müstahsileri: Deniz ve içsularda su ürünleri stihsal eden gerçek ve tüzel kişilerdir.
 İstihsal yerleri: Su ürünlerini stihsale elverişli olan ve içinde veya üzerinde her hangi bir istihsal vasıtası kurulabilen,
kulanılabilen su sahalarıdır.
 İstihsal vasıtaları: Su ürünlerinin istihsalinde kulanılan gemiler ile her türlü malzeme, teçhizat,alet, edevat, yemler,
takım ve tesislerdir. ——————————
(1) 15/5/1986 tarih ve 328 sayıl Kanunun 8 inci madesi ile, bu Kanunda geçen “Ticaret Bakanlığı” ile “Tarım Bakanlığı” deyimleri
“Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı”, “Tüzük” deyimi, ise,”yönetmelik”olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.4718
 İçsular: Göler,suni göler, lagünler, baraj göleri, bentler, regülatörler, kanalar, arklar, akarsular, mansaplar, üretme
ve yetiştirme yerleridir.
Lagünler: Denizle irtibatı ve denizin etkisi altında bulunan gölerdir.
 Mansaplar: Akarsuların göl veya denizlere açıldığı bölgelerde akarsuyun etkisi altında kalan su ürünleri istihsaline
elverişli sahalardır.
 Üretme ve yetiştirme yerleri: Su ürünlerini üretmek ve yetiştirmek için yapılan tesislerdir.
 Dalyan yeri: Bir veya mütadit sabit yahut muvakat dalyan kurmaya elverişli stihsal sahalarıdır.
 Sabit dalyan: Denizlerde ve içsularda su ürünleri istihsal etmek için kazık, çit, çubuk, tel, taş vaya beton ve benzeri
manialarla çevrilmek suretiyle, sınırları değişmiyecek şekilde kurulan veya tabi olarak çevrilmiş su sahalarından meydana
getirilen diple irtibatlı tesislerdir.
 Muvakat dalyan (Yüzer): Şamandıra, duba, tekne ve saireye bağlı ağlarla çevrilmek suretiyle kurulan su mahsuleri
istihsaline mahsus tesislerdir.
 Voli yeri: Deniz ve içsularda su ürünleri stihsaline elverişli, sahile bitşik ve sınırları beli su sahalarıdır.
 Dip trolu: Bir veya daha çok gemiler ile cekilmek suretiyle zemin üzerinde sürütülerek dip su ürünlerini istihsale
mahsus trol ağları ve bu ağlarla yapılan su ürünleri stihsalidir.
 Orta su trolu: Munhasıran göçmen balıkların istihsaline mahsus, dibe temas etmeksizin suyun ortasından veya yüzüne
yakın kısımdan çekilen trol ağları ve bunlarla yapılan su ürünleri stihsalidir.
 Kombine trol: Dip ve orta su trolunu yapmaya elverişli trol ağları ve bunlarla yapılan su ürünleri stihsalidir.
 Gemi: Tonajı ve adı ne olursa olsun, denizlerde ve içsularda su ürünleri araştırmasında, istihsalinde, naklinde,
işlenmesinde kulanılan kayık, sandal, yelkenli, şat, salmavna gibi vasıtalarla buharlı veya motorlu bilümum yüzer
vasıtalardır.
BÖLÜM – I
Su Ürünleri İstihsali
 A) Su ürünleri stihsal ruhsatı :
Ruhsat ezkeresi:
Made 3 – Su ürünleri stihsalini bir nizama bağlamak maksadıyle (Su ürünleri ruhsat ezkeresi) ihdas olunmuştur.
 Su ürünleri müstahsil gerçek kişiler kendileri için ve tüzel kişiler, tüzel kişilkleri adına ruhsat tezkeresi almak
zorundadırlar.
 Su ürünleri istihsalinde kulanılan gemiler için bunların sahip veya donatanları da, ayrıca ruhsat tezkeresi almakla
mükeleftirler.
 Ruhsat ezkereleri lgil dairelerin mütalası alınmak suretiyle valiklerce verilr.
 Ruhsat ezkerelerinin talep vukunda ilgilere gösterilmesi mecburidir.
 Orman bölgelerinde veya sulama tesislerinin bulunduğu sularda su ürünleri istihsal edecek müstahsiler, ruhsat
tezkerelerini mahali orman ve Devlet Su İşleri Teşkilatına önceden vize etirmeye mecburdurlar.4719
(Değişik : 15/5/1986 – 328/2 md.) Ticari amaç dışı veya spor maksadıyla yasak olmayan bölgelerde ufak vasıtalarla
su ürünleri istihsal edecek Türkler ve yabancılar ruhsat tezkeresi almak zorunda değildir. Bunların avlanma usul ve esasları
ile ilgil hususlar yönetmelikle düzenlenir.
 Ruhsat tezkerelerinin verilme tarzı, şekil ve muhteviyatı ile müdeti ve yenilenmesine ait esaslar bir yönetmelikle
tespit olunur. Bu madedeki tezkereler (hiçbir harç ve resim alınmaksızın) verilr.
 Denizde can ve mal koruma hakındaki 492 sayıl Kanun ile buna müteferi tüzük ve yönetmelik hükümleri
saklıdır.
 B) Su ürünleri stihsal yerleri:
Kamu tüzel kişilerine ait istihsal yerlerinin kiralanması:
Made 4 – (Değişik: 3/7/203-4916/21 md.)
Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarufu altında
bulunan yerlerdeki baraj, dalyan, voli yerleri, göler, havuzlar, nehirler ve nehir ağızlarındaki av yerleri le deniz ve iç sularda
belirlenmiş yerlerdeki su ürünleri üretim hakı; öncelikle o yerde kurulan, üyeleri beş yıldan az olmamak üzere üretim
bölgesinde ikamet eden, münhasıran su ürünü üretim ve pazarlaması ile iştigal eden koperatif, koperatif birliği veya köy
birliklerine başta Çevre ve Orman Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere ilgil bakanlıkların görüşü alınarak
Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca tespit edilecek esaslar dahilnde, 286 sayıl Devlet İhale Kanunu esaslarına göre, gelirleri
kendilerine ait olmak üzere il özel idarelerince kiraya verilr.
 Bu yerleri kiralayan koperatif, koperatif birliği veya köy birlikleri bu haklarını başkalarına devredemezler.
 Koperatif, koperatif birliği veya köy birlikleri tarafından kiralanmadığı takdirde bu üretim yerleri, ilgil
bakanlıkların görüşü alınarak, diğer talep sahiplerine 286 sayıl Kanuna göre kiraya verilr.
 Kira şartnamelerinin teknik şartları ve süreleri, su ürünü üretim yerlerinin özelikleri dikate alınarak ilgil
bakanlıklarca tespit olunur.
İstihsal yerlerinin sınırlandırılması:
Made 5 – Devletin hüküm ve tasarufu altında bulunan istihsal yerlerinin sınırları, Tarım Orman ve Köyişleri
Bakanlığı temsilcisinin başkanlığında Maliye Bakanlığının tayin edeceği bir temsilci le mahali kadastro veya tapu memuru
o yerin sulh hukuk hakimliğince tayin edilecek birisi araştırma müeseselerinden ve ikisi su ürünleri stihsalinden anlıyan üç
bilrkişiden kurulu bir heyet marifetiyle teamülen malüm ve muayen bulunan veya kira mukavele veya şartnamelerinde
gösterildiği veçhile üç nüsha zabıt ve krokiyle tespit olunur. Bu zabıt ve krokilerin bir nüsnası Tarım Orman ve Köyişleri, bir
nüshası Maliye Bakanlıklarına verilr. Bir nüshası da mahali tapu dairesince hıfzolunur. Tarım Orman ve Köyişleri
Bakanlığınca zabıt ve kroki Resmi Gazete ile yayınlanır.
 Deniz dalyanları ile voli yerlerinin ve mansapların sınırlarının tespitnde yukardaki heyete en yakın liman dairesi
temsilcisi, Devlet Su İşlerinin mülkiyet ve işletmesindeki yerlerde ise bu Genel Müdürlük temsilcisi de katılr.
 Hazinenin ve Devlet Su İşlerinin mülkiyetinde olan istihsal yerlerinin sınırlarının tespitnde birinci fıkra hükmü
uygulanmaz.
 Bu madede zikredilen heyete vazife gören memurların harcırahları ile bilrkişiler için mahkemece takdir edilecek
ücret Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı tarafından ödenir.4720
Yeni stihsal yerleri:
Made 6 – Yeniden kurulacak ve kendilğinden teşekül eden istihsal yerlerinin sınırlarının tespitnde de 5 inci
made hükümleri uygulanır.
İstihsal yerlerindeki değişiklikler:
Made 7 – (Değişik : 15/5/1986 – 328/3 md.)
 Genel, katma va özel bütçeli idareler ile Devletin ve kamu iktisadi teşebüslerinin hüküm ve tasarufu altında
bulunan su ürünleri üreme ve istihsal yerlerinin doldurulması, kurutulması, kısmen veya tamamen şeklinin değiştirilmesi
veya buralardan kum, çakıl, taş çıkarılması, taş, toprak, moloz ve benzeri madelerin dökülmesi gibi üreme ve istihsale
olumsuz tesir edebilecek teşebüslerde bulunulmadan önce Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının mütalasına dayalı
olarak ilgil mercilerden izin alınması zorunludur.
Baraj ve sun’i gölerde alınacak tedbirler:
Made 8 – Baraj gölerine veya ihdas olunacak diğer sun’i gölere su verilmeden önce su ürünleri bakımından
alınması gereken tedbirlerin tespit için ilgilerce Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığına müracat olunması ve Bakanlıkça
lüzum gösterilen tedbirlerin alınması gereklidir.
Su ürünlerini zarardan koruyacak tedbirler:
Made 9 – İçsuların sulama, enerji istihsali gibi maksatlarla kulanılması halinde bu sularda mevcut su ürünlerinin
yaşama, üreme, muhafaza ve istihsalini zarardan koruyacak tedbirlerin ilgiler tarafından alınması şartır. Bu tedbirlerin
nelerden ibaret olduğu Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca tespit olunur.
Kamu tüzel kişilerine ait dalyanlardan geçiş:
Made 10 – Devletin hüküm ve tasarufu altında bulunan dalyanların kiracıları veya bunları işletenler belirli bir
geçim veya istihsal faliyetinin icabı olarak bazı iş ve sanat erbabının dalyanın faliyetine zarar vermemek şartiyle, kendi
vasıtalariyle dalyandan geçmelerine müsade etmekle mükeleftir.
 Geçiş şartları ile dalyandan geçeceklerin riayet edecekleri hususlar icap ve teamüler de nazara alınarak Tarım Orman
ve Köyişleri Bakanlıgınca tespit ve ilan olunur.
 Hazinenin veya Devlet Su İşlerinin özel mülkiyetinde bulunan yerlerde geçiş hakı Medeni Kanun hükümlerine göre
tespit olunur.
Dalyan civarındaki voli yerlerinden faydalanma:
Made 1 – Dalyan sınırları içinde veya dışında Hazineye veya Devlete ait voli yerleri ayrıca kiraya verilmedikçe
veya işletilmedikçe, bütün su ürünleri müstahsileri buralardan serbestçe faydalanabilrler.
 Ancak dalyan sınırları içinde olup, mevsimine göre muayen yerlerde kurulu bulunduğu zamanlarda dalyanın avlusu
cihetindeki Hazineye veya Devlete ait voli yerlerinden faydalanma hakı dalyan sahip veya kiracılarına aitir. Dalyanın
arkasında kalan Hazineye ait voli yerlerinden dalyan kurulu bulunduğu zamanlarda dahi bütün su ürünleri müstahsileri
faydalanabilr.
 Bu made hükmü, özel mülkiyeteki dalyanlarda da uygulanır.4721
Özel mülkiyeteki dalyan ve voli yerleri le bunların kamulaştırılması:
Made 12 – Medeni Kanunun yürürlüğe girmesinden evel sahipleri adına tapuya tescil edilmiş olan dalyan ve voli
yerleri (Olağanüstü sebeplerin devam etiği müdet içindeki inkıtalar hariç olmak üzere) sahipleri tarafından bizat veya
kiraya verilmek suretiyle devamlı olarak 5 sene işletilmediği veya terk edildiği takdirde kamulaştırılr.
Yetiştiricilk (1)
Made 13. –(Değişik:2/7/203-4950/1 md.)
 Su ürünleri yetiştiricilk tesisleri kurmak isteyenler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığından izin almak zorundadır.
 Su ürünleri yetiştiricilk tesislerine ilşkin izinler; bu tesislere ait projenin sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer,
teknik ve ilmî bakımlardan mahzur taşımaması halinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca verilr.
 Kurulacak yetiştiricilk tesisleri çin 4 üncü madenin son fıkrası hükümleri uygulanır.
 Yetiştiricilkle ilgil usul ve esaslar Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
BÖLÜM – II
Geliştirme, Teşvik ve Himaye
A) Geliştirme:
 Etüt ve araştırma:
Made 14 – (Değişik : 15/5/1986 – 328/4 md.)
 Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı su ürünleri le ilgil her türlü araştırmaları yapmak ve yaptırmakla görevlidir.
Koperatifleşme:
Made 15 – Su ürünleri müstahsileri 2834 sayıl Tarım Satış Koperatifleri ve Birlikleri hakındaki Kanun ile 2836
sayıl Tarım Kredi Koperatifleri ve 163 sayıl Kanuna tabi İstihsal Koperatifleri ve mesleğin özeliklerine uygun
koperatif ve birlikler kurabilrler.
 Bu koperatif ve birlikler “Su Ürünleri İstihsal Koperatifleri”, “Su Ürünleri Satış Koperatifleri”, “Su Ürünleri Satış
Koperatifleri Birliği ve Su Ürünleri Kredi Koperatifleri”ismini alırlar.
 Koperatif ve birliklerin anamukavelename formüleri T. C. Zirat Bankası Genel Müdürlügü ile Ticaret
Bakanlığının ilgil dairesi tarafından müştereken hazırlanır.
 T. C. Zirat Bankası su ürünleri üreten ve üretimini bizat satan koperatif ve şahıslara açacağı kredilerde üretim ve pazarlamada kulanılan bütün araç ve gereçler Kredi Maritm sistemi (Balık üretiminde kulanılan tekne, motor, ağ v.s.
benzeri araç ve gereçleri sigortalamak şartiyle krediye karşılk gösterme esası) na göre teminat olarak kulanılacağı gibi,
üretim, depolama ve pazarlama tesisleri tapu veya kira mukavelesi esasına göre de teminat olarak kulanılr.
 Denizcilk Bankası da aynı esasa göre kredi açabilr.
________
(1) Bu made başlığı,”Üretme havuzları:” iken 2/7/203 tarihli ve 4950 sayıl Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.472
Eğitm ve öğretim:
Made 16 – Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı, su ürünleri istihsali ile uğraşanların mesleki bilgi ve görgülerini
artırmak maksadiyle, diğer bakanlıklar ile de işbirliği yaparak uzmanlar idaresinde ücretli veya ücretsiz kurslar ve meslek
okuları açabilr, propaganda eğitm ve öğretim için lüzumlu tedbirleri alır.
Teşvik ve Himaye
Muaflıklar:
Made 17 – Gerçek ve tüzel kişilerin su ürünlerinin istihsal, muhafaza, işleme ve nakliyesine mütalik faliyet
kolarına yapacakları yatırımlar hakında 31/12/1960 gün ve 193 sayıl Gelir Vergisi Kanununa 202 sayıl Kanunun 16 ncı
madesi ile eklenen 8 inci bölümün ek 3 üncü madesindeki yatırım indirimi nispeti % 10 olarak uygulanır. 202 sayıl
Kanunun geçici 7 nci madesi le 19 sayıl Kanunun geçici 4 üncü madesi uygulanmaz.
(Değişik : 15/5/1986 – 328/5 md.) Balıkçı barınakları ve bunlara ait üst yapı tesislerinden faydalanma hakı, Tarım
Orman ve Köyişleri Bakanlığının mütalası alınarak Maliye ve Gümrük Bakanlığınca süresi on yıldan az olmamak üzere su
ürünleri ile ilgil koperatif veya koperatif birliklerine 286 sayıl Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın
pazarlıkla kiraya verilr. İlan edilen 30 günlük süre içinde koperatifler veya koperatif birliklerinden talep vaki olmazsa
286 sayıl Devlet İhale Kanunu gereğince Maliye ve Gümrük Bakanlığınca gerçek veya tüzelkişilere ihale ile verilr.
Made 18 – Su ürünlerinin istihsal ve ihracatını artırmak maksadiyle, su ürünleri istihsal ve vasıta ve
malzemelerinde ithal sırasında alınan her türlü vergi, resim ve harçları indirmeye veya tamamen kaldırmaya,
 Yunus balığı avcılarına gerekli tüfek ve fişekleri koperatifler eliyle mecanen vermeye Tarım Bakanlığının teklifi
üzerine Bakanlar Kurulu yetkildir.
BÖLÜM – IV
Yasaklar ve Zabıta Hükümleri
Patlayıcı ve zararlı madeler kulanma yasağı:
Made 19 – Bomba, torpil, dinamit, kapsül ve benzeri patlayıcı madeler öldürücü veya uyuşturucu madeler,
sönmemiş kireç ve Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının müsadesi alınmaksızın elektrik cereyanı, elektroşok ve hava
tazyiki le su ürünleri avlanması yasaktır.
 Tespit olunacak beli bir aydınlatma gücünü geçmemek üzere elektrik cereyanı ile aydınlatma ve münhasıran
denizlerde olta ile avlanan su ürünlerinin denizden çıkarılmasında elektroşok usulünün uygulanması müsadeye bağlı
değildir.
 Bu madenin uygulanmasına ait esaslar yönetmelikte gösterilr.
Sulara zararlı made dökülmesi:
Made 20 – Su ürünleri veya bunları istihlak edenlerin veya kulananların sağlığına veyahut istihsal vasıtalarına
malzeme, teçhizat, alet ve edevata zarar veren madelerin içsulara ve denizlerdeki istihsal yerlerine veya civarlarına
dökülmesi veya döküleceği şekilde tesisat yapılması yasaktır.
 Hangi madelerin dökülmesinin yasak olduğu yönetmelikte gösterilr.4723
Yabancıların su ürünleri stihsali yasağı:
Made 21 – (Değişik birinci fıkra: 2/7/203 – 4950/2 md.) Türk vatandaşı olmayan kişilerin su ürünleri avcılğı
yapmak üzere 2674 sayıl Karasuları Kanununun 1 inci madesinde yazıl karasularına veya 4 üncü madesinde yazıl
içsulara girmeleri ve bu sularda su ürünleri avcılğında bulunmaları yasaktır.
 Ancak, 3 üncü madenin 7 nci bendinde yazıl yabancı turistler ile Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının
müsadesi gereğince 14 üncü madede gösterilen etüt ve araştırma işlerinde çalışacak yabancılar bu hükümden müstesnadır.
Akar sularda engelemeler yapılması, yasağı:
Made 2 – Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının müsadesi alınmadan akarsularda su ürünlerinin geçmesine
veya yetişmesine engel olacak şekilde ağlar kurulması, bent, çit ve benzeri engeler yapılması yasaktır.
 Akarsular üzerinde kurulmuş ve kurulacak olan baraj ve regülatör gibi tesislerde su ürünlerinin geçmesine mahsus
balık geçidi veya asansörlerin yapılması ve bunların devamlı olarak işler durumda bulundurulması mecburidir.
Genel yasaklar, tahdit ve mükelefiyetler:
Made 23 – a) Su ürünleri stihsalinde kulanılan istihsal vasıtalarının haiz olmaları gereken asgari vasıf ve şartlar ile
bunların kulanma usul ve esasları;
 b) (Değişik fıkra: 2/7/203 – 4950/3 md.) Sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, teknik ve bilmsel yönlerden
bölgeler, mevsimler, zamanlar, su ürünleri cinsleri, çeşitleri, ağırlık, irilk, büyüklük gibi vasıflar bakımından konulacak
yasak, sınırlama ve yükümlülükler yönetmelikle düzenlenir.(1)
(Mülga son fıkra: 1/6/2010-596/47 md.)
Trol:
Made 24 – a) İçsular, Marmara Denizi, İstanbul ve Çanakale boğazlarında her çeşit trol ile su ürünleri istihsali
yasaktır.
 İlmi maksatlarla yapılacak incelemelerde trol kulanılabilr.
 b) Kara sularımız dahilnde dip trolu ile su ürünleri istihsali şekli ayrı bir yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmelik
hükümlerine aykırı olarak dip trolu ile su ürünleri stihsali yasaktır.
 c) Orta su trolu hakında 23 üncü made hükümleri uygulanır.
 Ancak orta su trolunun dip trolu olarak kulanılması yasaktır.
 d) Munhasıran sünger avında kulanılan kankava troldan sayılmaz.
Yasak su ürünlerinin satışı, nakli ve imalata kulanılması memnuiyeti:
Made 25 – Zamanlar, mevsimler, cins, nev’i,çeşit, irilk, ağırlık, büyüklük itbariyle istihsali yasak olan su
ürünlerinin, yasağın devam etiği müdet zarfında her ne suretle olursa olsun satışı, nakli, imalatla kulanılması yasaktır.
 19, 24 üncü madeler hükümlerine aykırı olarak istihsal edilen su ürünleri zabıt ve müsadere edilerek haklarında 29
ve 34 üncü made hükümleri uygulanır. _______
(1) 2/7/203 tarihli ve 4950 sayıl Kanunun 3 üncü madesinde “(b) bendinin birinci fıkrası” ibaresi yer aldığı için metne bu şekilde
işlenmiştir.4724
BÖLÜM – V
Balıkhaneler
 Balıkhaneler ve satış üzerinden alınacak ücret:
Made 26 – (Mülga: 1/3/2010-5957/18 md.)
 Made 27 – (Mülga : 15/5/1986 – 328/10 md.)
BÖLÜM – VI
Çeşitli Hükümler
 Bilgi ve belge vermek:
Made 28 – Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının, su ürünleri müstahsileri ile su ürünleri ile iştigal eden tacir,
sanayici ve esnaftan bu işlerine mütalik lüzumlu göreceği bilgileri ve belgeleri steyebilr.
 İstenilen bilgi ve belgeleri lgiler tayin edilen müdet içinde ve istenilen şekilde vermeye mecburdurlar.
 Bu made gereğince verilen ferdi ve hususi bilgi ve belgeler ifşa edilemeyeceği gibi verenler aleyhine deli ve vesika
olarak da kulanılmaz.
Yasak vasıta ve hükümlerin istisnaen kulanılması:
Made 29 – Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlıkları münhasıran ilmi ve teknik etüt ve araştırmalar yapılması
maksadiyle ve su ürünleri avcılğında kulanılması yasak vasıta ve usulerin muayen yerlerde ve muayen müdetle, bu
hususta vazifeli ve salahiyetli kıldığı kimseler tarafından kulanılmasına müsade edebilr.
 Yasak vasıta ve usulerle yapılan ilmi ve teknik etüt ve araştırmalardan elde edilen su mahsuleri hiçbir suretle
satılamaz, gerekirse imha olunur.
Ödenek:
Made 30 – Bu kanunun 14, 16 ncı madelerinde yazıl işlerin gerektirdiği giderleri karşılamak üzere her yıl Tarım
Orman ve Köyişleri Bakanlığı bütçesine lüzumlu ödenek konulur.
Teftiş ve murakabe:
Made 31 – Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının su ürünleri müstahsilerini, su ürünleri ile iştigal eden tacir,
sanayici ve esnaf ile bunların işyerlerini, balıkhaneleri, istihsal yerlerini ve istihsal vasıtalarını Bakanlık Teftiş Kurulu
vasıtasiyle teftiş ve kontrol etirerek mevzuata göre gerekli muameleyi yapmaya yetkildir,
 Bu bakanlıklar diğer memurlarına da bu görevi verebilr.
BÖLÜM – VI
Usül Hükümleri
Muhakeme usulü:
Made 32 – (Değişik : 2/7/203 – 4950/4 md.)
Bu Kanunda yer alan mahkemece yerine getirilecek görevler zaruret görülmeyen halerde sulh ceza mahkemelerince
onbeş gün içerisinde evrak üzerinden inceleme yapılarak karara bağlanır.4725
Koruma ve kontrol(1)
 Made 3 – (Değişik : 2/7/203 – 4950/5 md.)
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı teşkilatında ve Bakanlığa bağlı su ürünleri ile ilgil teşekülerde su ürünlerinin, deniz
ve içsuların koruma ve kontrolü ile görevlendirilen personel ile emniyet, jandarma, sahil güvenlik, gümrük ve orman
muhafaza teşkilatları mensupları, belediye zabıtası amir ve mensupları, kamu tüzel kişilerine bağlı muhafız, bekçi ve
korucular ile emniyet ve jandarma teşkilatının bulunmadığı yerlerde köy muhtar ve ihtiyar heyeti üyeleri bu Kanunla ve bu
Kanuna istinaden konulan yasaklardan dolayı, bu Kanun kapsamına giren suçlar hakında zabıt varakası tutmak, suçta
kulanılan istihsal vasıtalarını ve elde edilen su ürünlerini zapt etmek ve bunları 34 üncü made hükmü saklı kalmak şartı ile
adlî mercilere teslim etmek; ek made 3’te yer alan hükümler çerçevesinde idarî para cezalarını kesmekle vazifeli ve
yetkildirler.
Zapt edilen su ürünleri ve istihsal vasıtaları(2)
Made 34 – (Değişik : 2/7/203 – 4950/6 md.)
Zapt edilen su ürünleri ve istihsal vasıtaları hakında aşağıdaki şlemler yapılr:
a) Zapt edilen canlı olmayan su ürünlerinden insan tüketiminde veya sanayide kulanılması mümkün, ancak
muhakeme neticesine kadar muhafaza edilmesi mümkün olmayanlar, en yakın Bakanlık laboratuvarında veya kamu
kuruluşlarında görevli veteriner hekim, Hükümet, belediye veya sağlık merkezi tabiplerinden birine muayene etirilr.
Tüketiminde veya kulanılmasında sakınca görülmeyenler, derhal mahalin en büyük maliye memuru marifetiyle,
maliye teşkilatı bulunmayan yerlerde belediye veya ihtiyar heyeti tarafından en yakın satış yerinde açık artırma sureti le
satılr.
Satışa ait bir zabıt utanağı düzenlenerek, satış bedeli tahkikat sonucuna kadar adlî mercilerin emrinde olmak üzere
maliye veznesine emaneten yatırılr. Sanığın mahkûmiyetinin kesinleşmesi halinde satış bedeli lgil vezneye gönderilr.
Satılamayan veya muhammen bedel üzerinden alıcı bulamayanlardan, insan tüketiminde kulanılması mümkün
olanlar Bakanlıkça belirlenen sosyal yardım kurumlarına bağışlanır.
b) Zapt edilen istihsal vasıtalarından sahipleri beli olanlar, muhakeme neticesine kadar yedieminde tutulur.
Zapt edilen istihsal vasıtalarından sahiplenilmeyen ve avcılkta kulanılmasında sakınca görülmeyenler on günlük
süre sonunda mahalin en büyük maliye memuru marifetiyle satılr. Satılamayanlar ve avcılkta kulanılması sakıncalı
görülenler bilmsel kuruluşlara bağışlanır.
c) Bağışlanamayan su ürünleri ve istihsal vasıtaları imha edilr. İnsan tüketiminde kulanılması sakıncalı görülen,
sanayide hammade olarak kulanılması mümkün olmayan veya kulanılması mümkün olmakla birlikte satılamayan su
ürünleri hakında da aynı işlem uygulanır.
Bu Kanunla ve bu Kanuna istinaden konulan yasaklardan dolayı zapt edilen su ürünlerinden canlı olanların deniz ve
içsulara iadeleri veya bunlar için yapılacak diğer işlemler yönetmelikle düzenlenir.
Müsadere olunan eşya ve su ürünleri:
Made 35 – Bu kanun hükümlerine göre mahkemece müsaderesine karar verilen muhafazası mümkün su ürünleri le
istihsal vasıtaları hüküm kesinleştikten sonra bedeli lgil vezneye gönderilmek üzere Maliye veznesine emaneten yatırılr.
 Yasak olan eşyadan satışı mahzurlu görülenlerin imhasına ve imha şekline mahkeme karar verir. _________
(1) Önceki made metninde made başlığı olmadığı halde 4950 sayıl Kanunun 5 inci madesinde “made başlığı ile değiştirilmiştir”
hükmü yer aldığından anılan Kanunun hükmü olan made başlığı metne işlenmiştir.
(2) Bu made başlığı”Zaptedilen su ürünleri:” iken, 4950 sayıl Kanunun 6 ncı madesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.4726
BÖLÜM – VII
Ceza Hükümleri
 Cezalar:
Made 36 – (Değişik : 2/7/203 – 4950/7 md.)
Bu Kanundaki ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerdeki yasak, sınırlama ve yükümlülüklere aykırı hareket
edenlere verilecek cezalar aşağıda gösterilmiştir.
a) 3 üncü madenin;
1. İkinci fıkrasına göre ruhsat ezkeresi almadan su ürünleri stihsal edenler ikiyüzeli milyon lira,
2. Üçüncü fıkrası gereğince, gemisi çin ruhsat ezkeresi almayan gemi sahipleri veya donatanları bir milyar lira,
3. Beşinci fıkrası gereğince, ruhsat ezkerelerini lgilere göstermeyenler ikiyüzeli milyon lira,
4. Altıncı fıkrası gereğince ruhsat tezkerelerini yetkil mercilere vize etirmeden fıkrada gösterilen yerlerde su
ürünleri stihsal edenler yüzeli milyon lira,
5. Yedinci fıkrasına göre çıkarılacak yönetmelikteki usul ve esaslara aykırı hareket edenler yüzeli milyon lira idarî
para cezası ile cezalandırılr.
Ayrıca üçüncü made ile zorunlu kılnan ruhsat tezkeresini almadan elde edilen su ürünleri zapt ve mahkemece
müsadere edilr. Yedinci fıkraya göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırılk durumunda da aynı işlem uygulanır.
Eylemin ruhsatsız gemilerle tekrarı halinde avcılkta kulanılan ağ, olta ve benzeri stihsalin gerçekleştirildiği araçlar
zapt ve mahkemece müsadere edilr.
b) 7 nci madede belirtilen fileri lgil mercilerden izin almaksızın yapanlara, filin içsularda gerçekleşmesi halinde
bir milyar lira, denizlerde vuku bulması halinde ise iki milyar lira idarî para cezası verilr. Çıkarılan kum, çakıl, taş ve benzeri
madelerin zapt ve mahkemece müsaderesi ile ilmî ve teknik bakımlardan istihsal yerlerinin eski şekline döndürülmesinin
mümkün olduğu durumlarda, masrafları yapanlara ait olmak üzere eski şekline döndürülmesine karar verilr.
c) 13 üncü madenin birinci fıkrasına aykırı olarak kurulduğu Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca tespit edilen tesis
sahiplerine bir milyar lira idarî para cezası verilr. Tesisin yönetmelikte belirtilen şartlara uygun hale getirilmesi için altmış
gün süre tanınır. Bu süre sonunda aykırılğın devam etmesi durumunda iki milyar lira idarî para cezası verilr. Aykırılğın
giderilmesi ya da tesisin faliyetine son verilmesi için otuz gün daha süre verilr. Bu süre sonunda aykırılğın devam ediyor
olması durumunda üç milyar lira idarî para cezası ve tesisin mahkemece kapatılmasına karar verilr.
13 üncü madeye göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlere bir milyar lira idarî para cezası
verilr.
d) 19 uncu madeye aykırı hareket edenler bir milyar lira idarî para cezası ile cezalandırılr. İstihsal edilen su ürünleri
ile aykırılğa neden olan eşya, alet, edevat, teçhizat zapt ve mahkemece müsadere edilr.
e) 20 nci madeye göre çıkarılan yönetmelikteki yasak, sınırlama ve yükümlülüklere aykırı hareket edenler bir milyar
lira idarî para cezası ile cezalandırılr. Suç; fabrika, imalathane ve atölye gibi tesis sahipleri ve bunların sorumlu kıldığı
kişiler tarafından işlenildiği takdirde, on milyar lira idarî para cezası hükmolunur. Bu gibilerin faliyetlerinin durdurulmasına
ve masrafları kendilerine ait olmak üzere tesislerinin zarar vermeyecek hale getirilmesine mahkemece karar verilr.
20 nci madeye aykırılk teşkil eden durumun kalktığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkilerince tespit edilerek
mahkemeye bildirildiği veya tesis sahiplerinin talebi üzerine mahkemece belirlendiği takdirde, aynı mahkemece bu tesislerin
yeniden faliyetine izin verilr.4727
f) 21 inci madenin birinci fıkrasına aykırı hareket edenler beş milyar lira idarî para cezası ile cezalandırılr ve
istihsal etikleri su ürünleri le bunların istihsalinde kulanılan istihsal vasıtaları, zapt ve mahkemece müsadere edilr.
g) 2 nci madeye aykırı hareket edenler beşyüz milyon lira idarî para cezası ile cezalandırılr. Bu gibilerin
faliyetleri mahkemece durdurulur ve masrafları kendilerine ait olmak üzere engelerin kaldırılmasına karar verilr.
h) 23 üncü madenin (a) bendi le (b) bendinin birinci fıkrasına göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket
edenlere, beşyüz milyon lira idarî para cezası verilr, istihsal olunan su ürünleri zapt ve mahkemece müsadere edilr.
Aykırılğın gırgır ağları ile avlanan balıkçı gemileri kulanılarak yapılması halinde, bu gemilerin sahip veya donatanlarına
ceza iki misli olarak uygulanır. Suçta kulanılan gemiler ile gerçek ve tüzel kişilerin ruhsat tezkereleri; suçun ilk defa
işlenmesi halinde bir ay, ikinci defa işlenmesi halinde üç ay süre ile geri alınır, tekrarlanması halinde iptal edilr.
Aykırılğın bu Kanuna istinaden bölgeler, mevsimler ve zamanlar bakımından konulacak düzenlemelere uyulmayarak
işlenmesi halinde, gemiler haricindeki stihsal vasıtaları da zapt ve mahkemece müsadere edilr.
(Mülga son fıkra: 1/6/2010-596/47 md.)
i) 24 üncü madenin (a) bendinde belirtilen alanlarda trol ile su ürünleri istihsalinde bulunanlar üç milyar lira idarî
para cezası ile cezalandırılr ve istihsal olunan su ürünleri le istihsal vasıtaları zapt ve mahkemece müsadere edilr.
24 üncü madeye göre çıkarılan yönetmelikteki dip trolüne ilşkin yasak, sınırlama ve yükümlülüklere aykırı hareket
edenler iki milyar lira idarî para cezası ile cezalandırılr, istihsal olunan su ürünleri zapt ve mahkemece müsadere edilr. Suçta
kulanılan gemiler ile gerçek ve tüzel kişilerin ruhsat ezkereleri; suçun ilk defa işlenmesi halinde bir ay, ikinci defa işlenmesi
halinde üç ay süre ile geri alınır, tekrarlanması halinde iptal edilr. Aykırılğın bu Kanuna istinaden bölgeler, mevsimler ve
zamanlar bakımından konulacak düzenlemelere uyulmayarak işlenmesi halinde, gemiler haricindeki stihsal vasıtaları da zapt
ve mahkemece müsadere edilr.
Yasak bölgelerde veya yasak zaman ve mevsimlerde dip trol ağları denizde veya toplanıp bordaya alınmış durumda
tespit edilenler, göz açıklıkları tayin olunan asgarî ölçülerden küçük dip trolü ağlarını her ne suretle olursa olsun gemilerinde
bulunduranlar ile orta su trolünü veya kombine trolü dip trolü olarak kulananlar hakında, ikinci fıkradaki cezalar
hükmolunur.
j) 23 ve 24 üncü made ile getirilen yasak, sınırlama ve yükümlülüklere aykırı olarak elde edilen su ürünleri ile 25
inci made ile satışı, nakli ve imalata kulanılması yasak edilen su ürünlerini satanlar, nakledenler veya bunları imalata
kulananlar, işleyenler, muhafaza edenler ve ihraç edenler beşyüz milyon lira idarî para cezası ile cezalandırılr. Ayrıca suç
konusu su ürünleri le yapılan imalatlar zapt ve mahkemece müsadere edilr.
k) 26 ncı madeye göre çıkarılacak yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlere, yediyüzeli milyon lira idarî para
cezası verilr. Ayrıca, suç konusu su ürünleri zapt ve mahkemece müsadere edilr.
l) 28 inci madede belirtilen bilgi ve belgeleri, ilgilere zamanında ve doğru olarak vermeyenler, ikiyüz milyon lira
idarî para cezası ile cezalandırılr.
m) 29 uncu made hükümlerine aykırı hareket edenler, ikiyüzeli milyon lira idarî para cezası ile cezalandırılr. Suç
konusu yasak vasıtalar zapt ve mahkemece müsadere edilr.
Bu madede yazıl idarî para cezaları, tam boyu oniki metre dahil yirmiki metreye kadar olan gemiler için iki katı,
yirmiki metre ve daha uzun gemiler için üç katı olarak uygulanır. Bu madede sayılan suç konusu filerin tekrarı halinde idarî para cezaları iki misli olarak uygulanır.
Suç konusu filerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itbaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar
işlenmesini fade eder.4728
BÖLÜM – IX
Yürürlük Hükümleri
Yönetmelikler:
Made 37 – Kanunun 19, 20, 23, 24 ve 27 nci madelerine ait yönetmelikler kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itbaren en geç 6 ay içinde yürürlüğe konulur.
Made 38 – Bu kanunun 7, 8, 9, 10 ve 2 nci madelerinde öngörülen hususlarda 620 sayıl Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğü Vazife ve Salahiyetleri Hakındaki Kanunda Devlet Su İşlerine tanınan haklar ve yetkileri bakidir.
Yürürlükten kaldırılan hükümler:
Made 39 – 27 Ağustos 1287 tarihli Dersadet ve Biladi Selasede Midye ve İstiridye İhracı Hakındaki Nizamname,
18 sefer 129 tarihli Zabıtai Saydiye Nizamnamesi, 19 Nisan 1298 tarihli Dersadet ve Tevabi Balıkhane İdaresine dair
Nizamname, 6 Nisan 1340 tarihli İstanbul ve Tevabi Balıkhanesine mütealik Nizamnamesinin birinci ve üçüncü
madelerinde muharer rüsumun tezyidine dair 465 sayıl Kanun, 18 Sefer 129 tarihli Zabıtai Saydiye Nizamnamesine bazı
mevad tezyilne dair 18/1/1926 tarih ve 721 sayıl Kanun, 2 Nisan 1926 tarihli ve Zabıtai Saydiye ve İstanbul ve Tevabi
Balıkhane İdareleri Nizamnamelerinin bazı mevadını muadil 820 sayıl Kanun, 5639 sayıl Kanunun 3, 4 ve 5 inci
madeleri Kaçakçılğın Men ve Takibine dair 1918 sayıl Kanunun bazı madelerinin tadilne dair 6829 sayıl Kanunun 2 nci
ek madesinin IV Nolu bendi le 587 sayıl Harçlar Kanununun 10 uncu cetvelin 57 Nosu yürürlükten kaldırılmıştır.
 815 sayıl Kabotaj Kanununun 3 üncü madesindeki yasaklar bu kanunun 3 üncü madesinin 7 nci bendine uygun
hareket eden yabancı turistler ile 14 üncü madeye göre etüt ve araştırma işlerinde çalıştırılacak yabancılara uygulanmaz,
 Bu kanunun uygulanmasında diğer kanunların bu kanuna aykırı olan hükümleri tatbik olunmaz. Ek Made 1 – (15/5/1986 – 328 sayıl Kanunun 8 inci madesi hükmü olup ek madeye çevrilerek
numaralandırılmıştır.)
 1380 sayıl Su Ürünleri Kanununda geçen “Ticaret Bakanlığı” ile “Tarım Bakanlığı”deyimleri “Tarım Orman ve
Köyişleri Bakanlığı”,”Tüzük” deyimi”Yönetmelik” olarak değiştirilmiştir.
Ek Made 2 – (15/5/1986 – 328 sayıl Kanunun 9 uncu madesi hükmü olup ek madeye çevrilerek numarası
teselsül etirilmiştir.)
 1380 sayıl Su Ürünleri Kanunu ile bu Kanunda geçen yönetmelik Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca bu
Kanunun yürürlük tarihinden itbaren altı ay içinde hazırlanarak yayımlanır.
Ek Made 3 – (Ek : 2/7/203 – 4950/8 md.)
 Bu Kanunun 36 ncı madesinde yer alan idarî para cezaları mahalin en büyük mülkî amiri ile denizlerde Sahil
Güvenlik Komutanlığı bot komutanları tarafından kesilr ve mahalin en büyük mal memurluğuna yatırılr. Mülkî amirler
ceza kesme yetkilerini 3 üncü madede belirtilen görevliere önceden ilân etmek şartıyla devredebilrler.
Cezaların kesilme usuleri, makbuzların şekli, dağıtmı ve kontrolü hususundaki usul ve esaslar yönetmelikle
düzenlenir.
Cezalar 6183 sayıl Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakında Kanun hükümlerine göre tahsil edilr.4729
İdarî para cezalarına karşı cezanın tebliğ tarihinden itbaren en geç yedi gün içinde yetkil idare mahkemesine itraz
edilebilr. İtiraz, idare tarafından verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz, zaruret görülmeyen halerde evrak
üzerinden inceleme yapılarak karara bağlanır. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.
Geçici Made 1 – Bu Kanunun yayımlandığı tarihte genel hükümlere göre kurulmuş olan su ürünleri
koperatiflerinden 15 inci madeye göre Tarım Satış Koperatifleri ve birlikleri le Tarım Kredi Koperatifleri ve 163 sayıl
Koperatifler Kanunlarına göre teşkilatlanmak istiyenler statülerinde adi Genel Kurul toplantıları için derpiş olunan toplanma
ve karar nısapları ile koperatiflerini feshedebilrler. Geçici Made 2 – Bu kanunun 19, 20, 23, 24 ve 27 nci madelerine ait yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar 39
uncu madede yazıl hükümlerin alakalı kısımlarının uygulanmasına devam olunur.
Geçici Made 3 – (Mülga: 3/7/203-4916/38 md.)
Made 40 – Bu kanunun 15 inci madesi ile geçici birinci madesi hükümleri yayımı tarihinde, diğer hükümleri
yayımından altı ay sonra yürürlüğe girer.
Made 41 – Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
2/3/1971 TARİHLİ VE 1380 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN
GEÇİCİ MADDELER:
 1 – 15/5/1986 tarihli ve 328 sayıl Kanunun geçici madeleri:
Geçici Made 1 – Halen faliyete bulunan sanayi kuruluşları ve işyerleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden
itbaren bir yıl içerisinde, atık suların ve zararlı madelerin su ürünleri üreme ve istihsal yerlerine ve civarlarına akmasını
önleyecek tedbirleri almak ve arıtma tesislerini kurmak ve işletmekle yükümlüdür.
 Bir yılık süre, zaruri halerde Bakanlar Kurulu Kararı ile altı ay uzatılabilr. (1)
Geçici Made 2 – Bu Kanunun yürürlüğünden önce faliyetleri men edilmiş bulunan sanayi kuruluşları ile işyerleri
hakında da geçici 1 inci made hükmü uygulanır ve bunlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itbaren faliyetlerine
devam edebilrler.
Geçici Made 3 – Bu Kanuna göre hazırlanacak yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut tüzüğün bu
Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilr.
——————————
(1) Bu madede öngörülen bir yılık süre, Bakanlar Kurulunun 20/5/1987 tarih ve 87/1786 sayıl Kararı ile,28/5/1987 tarihinden itbaren
6 ay uzatılmıştır.4730
 1380 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
 YÜRÜRLÜKTEN KALDlRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
 GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
 Yürürlükten Kaldırılan
 Hüküm Tarihi Sayısı Madesi
2/3/1971 tarih ve 1380 sayıl Kanunun 27 nci madesi 15/5/1986 328 10
 1380 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
 YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
 No. Farklı tarihte yürürlüğe giren madeler giriş tarihi
328 – 28/5/1986
 4916 – 19/7/203
 4950 – 29/7/203
5957 (6215 ile değişik) 26 1/1/2012
 596 23, 36 13/12/2010